TARİHÇESİ
Marka olgusunun kökeni Antik Mısır’a kadar uzanır. Marka (brand) kelimesi ‘’dağlamak’’ anlamından türemiştir. Eski çağlarda zanaatkarlar bir ürünün kendilerine ait olduğunu belirtmek için birtakım semboller, şekiller kullanarak onları işaretlemişler. O dönemde üreticiyi tüketiciye tanıtmak için kullanılan bu yöntem günümüze ürünün farklılaştırılması anlamında gelerek şekil değiştirmiştir.
MARKA NEDİR?
Marka; bir işletmenin ürettiği mal ve hizmeti aynı ürünü üreten tüm diğer işletmelerden ayıran ‘’şey’’dir. Bu ‘’şey’’ bir logo, işaret, sayı, sözcük, amblem, isim vb. olabilir. Daha net bir şekilde ifade edecek olursak, marka bir işletmenin parmak izidir.
Markanın türleri vardır: Hizmet markası, ticaret markası, garanti markası vb. gibi.
Marka bir amaca hizmet eden, ticari değeri olan soyut bir kavramdır.
Markanın 5 ögesi vardır: adı, sembolü, logosu, sloganı, duyusal ögeleri.
İlk dört öge açıklamaya gerek olmayacak kadar net. Peki duyusal öge nedir?
Marka olmanın sosyal ve psikolojik etkileri de vardır. Popüler ürünler, toplumda ayrıcalık yaratan markalar, kısacası markaların insanlar üzerinde etki uyandırması söz konusu olabilir. Marka sadece bir kutunun üzerinde yazılı olan bir ad değildir. Kutunun içindeki şey de değildir. Marka belirli bir şirket için pazarda var olan bütün duyguları, düşünceleri, imajları, tarihi olasılık ve dedikoduları özetleyen bir bütündür. (alıntı: Satan Reklam Yaratmak)
Bazı markaların ürünleri sadece kullanım amacı için tüketime konu olmaz. İmaj, itibar, sosyal algı vb. gibi sebepler için de kullanılabilir. Örneğin on liralık bir saatin milyon dolarlık bir saatle aynı şeyi gösteriyor olması ancak ikisinin sahip olduğu algının çok farklı olması gibi…
Bazı markalar ortaya çıktığı sektörde ürünün önüne geçmeyi başarmıştır. Örneğin markete gidip ‘’Bir kutu selpak alabilir miyim?’’ ya da ‘’bir tane jilet (gilette) lütfen’’ dediğiniz olmuştur. Kağıt mendil yerine selpak, tıraş bıçağı yerine jilet ya da margarin yerine sana yağ…Bu örnekler çoğaltılabilir elbette. Aynı özellikte ürün üreten onlarca firma varken bu markalar pazarda ürünün adını etkileyecek şekilde başarıya ulaşmıştır.
